In dit artikel

Een familie bidt samen in een rustige kapel met houten banken.

Trends in gelovigheid in Nederland: Statistieken en feiten

In dit artikel

Nederland staat bekend als een land van vrijheid en diversiteit, maar hoe zit het met de mate van gelovigheid onder de Nederlanders? Als empathisch coach met een achtergrond in ergotherapie, heb ik, Anouk van Gangelen, geleerd om diep te kijken naar hoe mensen beleven en wat ze geloven.

Mijn ervaring in het begeleiden van mensen op hun spirituele pad heeft mij unieke inzichten gegeven in de complexiteit van geloof en spiritualiteit.

In 2022 rekende slechts 43 procent van de Nederlanders zich tot een geloof of levensbeschouwelijke groep. Dit belangrijke feit werpt licht op het afnemende belang van traditionele religie in het dagelijks leven.

De blogpost die volgt, zal dieper ingaan op de trends en statistieken rond de gelovigheid in ons land. Blijf lezen voor meer inzicht.

Samenvatting

  • In Nederland identificeert slechts 43 procent van de mensen zich met een geloof of levensbeschouwelijke groep in 2022.
  • Jongeren gaan minder vaak naar kerkdiensten in vergelijking met ouderen, met slechts 5% van de jongeren (15-25 jaar) die regelmatig kerkdiensten bezoeken.
  • Het aantal mensen dat zich rekent tot een kerkelijke gezindte is gedaald van 60% in 2000 naar 49% in 2020.
  • Meer Nederlanders volgen religieuze diensten online of via televisie en radio, met 15 procent die dit in het afgelopen jaar deed.
  • Vrouwen zijn vaak meer religieus betrokken dan mannen, en mensen met alleen basisonderwijs voelen zich vaker religieus betrokken dan hoger opgeleiden.

Definitie van Gelovigheid

Na de inleiding is het belangrijk om te begrijpen wat we bedoelen met gelovigheid. Gelovigheid gaat over het hebben van vertrouwen in een hogere macht of spirituele overtuigingen. Mensen beleven dit op veel verschillende manieren.

Sommigen volgen de leer van de rooms-katholieke kerk, terwijl anderen zich meer thuis voelen bij protestantse kerken of andere religieuze stromingen.

Dit concept omvat ook hoe individuen deze overtuigingen in hun dagelijks leven integreren. Het kan gaan om het bijwonen van kerkdiensten, het volgen van religieuze rituelen of het uiten van hun geloof door middel van gebed.

Hoewel Nederland als een geseculariseerd land wordt beschouwd, waar 55% van de bevolking zich niet identificeert met een geloof, speelt gelovigheid nog steeds een rol voor veel Nederlanders.

Een familie bidt samen in een rustige kapel met houten banken.

Christenen in Nederland

Christenen vormen een kleurrijke groep in Nederland. Ze bezoeken verschillende soorten kerken, van de protestantse kerk tot kleinere gemeenschappen.

Kerkelijke deelname

De mate van kerkelijke deelname is een belangrijke indicator voor religieuze betrokkenheid in Nederland. Deze betrokkenheid gaat over hoe vaak mensen naar de kerk gaan. Laten we kijken naar de cijfers.

LeeftijdsgroepPercentage dat regelmatig kerkdiensten bezoekt
Jongeren (15-25 jaar)5%
Middelbare leeftijd (26-50 jaar)10%
Ouderen (51 jaar en ouder)15%

Jongeren bezoeken dus minder vaak kerkdiensten vergeleken met ouderen. Mensen van middelbare leeftijd zitten daar tussenin. Het is duidelijk dat .

De trend laat zien dat minder mensen naar de kerk gaan. Dit hangt samen met de ontkerkelijking in Nederland. Maar, aandacht voor de kerk blijft. Mensen zoeken nog steeds naar zingeving. Laten we nu kijken naar de invloed van christelijke gelovigheid.

Christelijke gelovigheid

Christelijke gelovigheid speelt een grote rol in de levensovertuigingen van veel Nederlanders. Onderzoeken tonen aan dat, ondanks de algemene afname van religieuze betrokkenheid, een aanzienlijk aantal mensen zich nog steeds identificeert met christelijke kerken zoals de Protestantse Kerk in Nederland en rooms-katholieke parochies.

Deze gelovigen nemen deel aan kerkdiensten, volgen rituelen en vieren christelijke feestdagen, wat hun diepe verbondenheid met hun geloof laat zien.

Gelovigheid beïnvloedt ook hoe mensen omgaan met maatschappelijke thema’s, zoals het huwelijk, culturele tradities en ethische vraagstukken. Hoewel de maatschappij steeds meer pluralistisch wordt, blijven deze geloofsgemeenschappen belangrijke waarden en overtuigingen delen die hun dagelijks leven vormgeven.

Dit onderstreept de blijvende impact van christelijke gelovigheid op zowel het persoonlijke als het sociale vlak in Nederland. Nu we kijken naar de ontwikkelingen in religieuze betrokkenheid, zien we hoe deze trends zich verder ontvouwen.

Een rustige kerkentuin met bloemen en vlinders.

Ontwikkelingen in Religieuze Betrokkenheid in Nederland

In Nederland zien we veranderingen in hoe mensen hun geloof beleven. Meer mensen volgen diensten online in plaats van naar de kerk te gaan.

Kerkelijke gezindte 

De veranderingen in kerkelijke gezindte zijn opvallend in Nederland. Het aandeel Nederlanders dat zich identificeert met een religieuze groep neemt af. Deze trend toont een verschuiving in het religieuze landschap. Laten we deze veranderingen bekijken in een overzicht.

JaarPercentage dat zich rekent tot een kerkelijke gezindte
200060%
201055%
202049%

Deze cijfers geven aan hoe het religieuze landschap verandert. De afname is duidelijk. Minder mensen voelen zich verbonden met religieuze groepen. Deze trend heeft verschillende gevolgen. Het beïnvloedt hoe mensen gemeenschap ervaren en hoe ze zingeving vinden.

De regionale verschillen zijn ook noemenswaardig. Sommige delen van Nederland blijven meer religieus dan andere. Dit toont de diversiteit in religieuze beleving binnen het land.

De daling in kerkelijke gezindte is een teken van bredere sociaal-culturele veranderingen. Mensen zoeken op andere manieren naar zingeving en gemeenschap. Deze verschuiving heeft invloed op hoe religieuze organisaties zich aanpassen aan de veranderende behoeften.

Deelname aan religieuze diensten 

De interesse in religieuze ceremonies is veranderd. Hier kijken we naar hoe mensen in Nederland hieraan deelnemen.

JaarRegelmatige deelname (%)Geen deelname (%)
20103070
20142575

De tabel laat zien dat minder mensen regelmatig religieuze bijeenkomsten bezoeken. In 2010 ging 30% van de mensen regelmatig. In 2014 was dit gedaald naar 25%. Dit betekent dat 75% niet gaat.

Veel mensen volgen diensten nu op andere manieren. Ze kijken op de televisie, luisteren via de radio of volgen via het internet. Dit verandert hoe we denken over geloofsbijeenkomsten.

Nu gaan we kijken naar de verschillende achtergronden van mensen en hun deelname.

Dienst volgen via televisie, radio of internet

Veel Nederlanders hebben het afgelopen jaar een religieuze dienst via televisie, radio of online platforms bekeken of beluisterd. Uit onderzoek blijkt dat 15 procent van de mensen in Nederland deze moderne middelen gebruikt heeft om een dienst bij te wonen. Dit toont aan hoe technologie de manier waarop wij religieuze bijeenkomsten ervaren, verandert.

Hoewel de traditionele kerkbezoeken afnemen, vervullen televisie, radio en internet een belangrijke rol voor gelovigen om verbonden te blijven met hun geloof. Slechts 12 procent heeft daadwerkelijk via deze kanalen een dienst gevolgd, wat aangeeft dat er nog steeds ruimte is voor groei in deze vorm van religieuze betrokkenheid. Deze cijfers onderstrepen het belang van het beschikbaar stellen van om zo meer mensen te bereiken.

Religieuze Betrokkenheid naar Achtergrondkenmerken

Ontdek hoe geslacht, leeftijd, educatie, burgerlijke staat, en afkomst invloed hebben op religieuze activiteit in Nederland.

Geslacht

In Nederland zie je grote verschillen in religieuze betrokkenheid tussen mannen en vrouwen. Vrouwen zijn vaak meer betrokken bij hun geloof dan mannen. Dit blijkt uit hoe vaak ze naar de kerk gaan en hoe ze hun geloof in het dagelijks leven uiten.

Deze verschillen hangen ook samen met andere achtergrondkenmerken zoals leeftijd, opleidingsniveau, en of iemand in een stad of op het platteland woont. Het is interessant om te zien hoe deze factoren elkaar beïnvloeden en samen de religieuze betrokkenheid in Nederland vormgeven.

Leeftijd

Oudere mensen voelen zich vaker verbonden met een kerk of levensbeschouwing. Cijfers uit 2022 laten dit duidelijk zien. Jongeren daarentegen tonen minder interesse in religieuze betrokkenheid. Dit patroon draagt bij aan de algemene afname van geloofsinzicht tussen 2017 en 2019.

Deze trend heeft effect op hoe kerken en gemeenschappen naar de toekomst kijken. Zij moeten nieuwe manieren vinden om alle leeftijdsgroepen aan te spreken. Het is een uitdaging voor religieuze organisaties om relevant te blijven voor jongere generaties, zonder de oudere leden uit het oog te verliezen.

Onderwijsniveau

Naast leeftijd speelt ook het onderwijsniveau een belangrijke rol in religieuze betrokkenheid. Mensen met alleen basisonderwijs voelen zich vaker religieus betrokken, bij 52 procent is dit het geval. Dit toont aan dat naarmate mensen meer onderwijs volgen, de kans kleiner wordt dat ze zich religieus betrokken voelen. Hoger opgeleiden hebben vaak andere overtuigingen die hun kijk op spiritualiteit en religie beïnvloeden.

Deze trend laat de invloed van educatie op geloofszaken zien. Het zet ons aan het denken over de relatie tussen kennis, wetenschap en geloof. Met een hoger opleidingsniveau komen mensen mogelijk meer in aanraking met diverse perspectieven en theorieën die hun geloofsbeleving kunnen veranderen. Onderwijs biedt een breed scala aan inzichten die iemands houding ten opzichte van religie kunnen beïnvloeden, waardoor sommigen misschien minder traditioneel religieus worden.

Burgerlijke staat

De burgerlijke staat van mensen heeft invloed op hun religieuze betrokkenheid. Getrouwde mensen laten vaak een hogere religieus engagement zien dan alleenstaanden. Dit komt door gemeenschappelijke waarden en het belang dat ze hechten aan religieuze ceremonies zoals huwelijken.

Singles en gescheiden personen volgen daarentegen religieuze diensten minder regelmatig. Hun betrokkenheid bij geloofsgemeenschappen kan variëren, afhankelijk van persoonlijke ervaringen en levensomstandigheden. Dit toont de diversiteit in religieuze beleving binnen verschillende bevolkingsgroepen.

Herkomst

Naast de burgerlijke staat speelt ook herkomst een belangrijke rol in de religieuze betrokkenheid in Nederland. Onderzoek toont aan dat mensen met verschillende achtergronden vaak anders tegen geloof aankijken. Bijvoorbeeld, binnen de grootste twee groepen moslims in het land liggen de niveaus van religieuze betrokkenheid uiteen. Deze variatie benadrukt dat niet alleen persoonlijke keuzes, maar ook culturele invloeden een rol spelen in hoe men religie beleeft.

Een dieper inzicht in herkomst en geloof laat zien dat tradities en overtuigingen sterk beïnvloed worden door waar mensen vandaan komen. Dit geldt voor zowel autochtonen als allochtonen in Nederland. De diversiteit in geloofsbeleving onderstreept de rijke culturele mix van het land en hoe deze diversiteit het religieuze landschap kleurt.

De Religieuze Kaart van Nederland

Ontdek hoe verschillende regio’s in Nederland hun geloof beleven en wat dit zegt over onze culturele diversiteit.

Regionale verschillen in kerkelijke gezindte

In Nederland zien we grote verschillen in kerkelijke gezindte per regio. Sommige gebieden hebben meer mensen die zich verbonden voelen met de Protestantse Kerk, terwijl in andere regio’s de Rooms-Katholieke Kerk sterker aanwezig is. Deze variatie laat zien hoe divers het religieuze landschap in ons land is.

De mate van religieuze betrokkenheid wisselt ook sterk. In bepaalde delen van het land bezoeken mensen vaker religieuze samenkomsten dan in andere gebieden. Dit verschil in kerkbezoek onderstreept de regionale variatie in geloofsbeleving en de manier waarop mensen hun geloof praktiseren.

Bijwonen religieuze diensten naar regio

Uit onderzoek blijkt dat de mate waarin mensen religieuze diensten bijwonen, sterk verschilt per regio in Nederland. Sommige gebieden laten een hogere opkomst zien bij kerkbezoeken, terwijl andere regio’s juist een daling laten zien. Deze variatie geeft inzicht in hoe religie wordt beleefd en gepraktiseerd door heel het land.

De rol van religie speelt ook een opmerkelijke rol in discussies over onderwerpen als orgaandonatie. Gebieden waar mensen vaker naar de kerk gaan, kunnen andere opvattingen hebben over dergelijke maatschappelijke kwesties. Dit benadrukt hoe geloofsgemeenschappen invloed kunnen hebben op bredere sociale en ethische discussies.

Vertrouwen in Kerken

Ontdek hoe mensen vandaag de dag denken over kerken en wat dit betekent voor de toekomst van religieuze gemeenschappen in Nederland.

Vertrouwen in kerken naar bevolkingsgroepen

In 2022 voelde 5,5 procent van de mensen van 15 jaar en ouder ‘heel veel’ vertrouwen in kerken. Daarnaast toonde 24,1 procent ‘tamelijk veel’ vertrouwen. Dit laat zien dat verschillende bevolkingsgroepen niet heel sterk verschillen in hoeveel vertrouwen ze hebben in religieuze instellingen. Elke groep heeft mensen die kerken vertrouwen, maar de cijfers zijn vrij dicht bij elkaar.

De manier waarop mensen naar kerken kijken, hangt niet sterk af van hun achtergrond. Dit is interessant omdat je misschien zou verwachten dat sommige groepen meer of minder vertrouwen zouden hebben op basis van hun cultuur of levenservaringen. Het lijkt erop dat ongeacht waar mensen vandaan komen, velen van hen nog steeds een zekere mate van vertrouwen in kerken behouden.

Vertrouwen in kerken naar religieuze betrokkenheid

In 2022 had een klein deel van de Nederlanders, namelijk 5,5 procent, heel veel vertrouwen in kerken. Een groter percentage, 24,1 procent, zei tamelijk veel vertrouwen te hebben. Deze cijfers laten zien dat het vertrouwen in religieuze instellingen varieert. Mensen die vaker naar de kerk gaan, hebben waarschijnlijk meer vertrouwen in deze instellingen.

Tegelijkertijd blijkt dat twee op de drie Nederlanders weinig tot geen vertrouwen hebben in kerken of andere religieuze organisaties. Dit wijst op een afname van vertrouwen bij een groot deel van de bevolking. Het lijkt erop dat hoe minder mensen betrokken zijn bij religieuze activiteiten, hoe lager het vertrouwen in kerken is.

Spiritualiteit en Religie: Een Verkenning

Spiritualiteit en religie nemen een interessante plek in binnen de Nederlandse samenleving. Uit onderzoek blijkt dat traditioneel gelovigen en mensen die hedendaagse spirituele paden volgen, meer zingeving ervaren dan mensen die zich als agnost of atheïst identificeren.

Dit suggereert dat velen nog steeds zoeken naar antwoorden op grote levensvragen buiten de grenzen van traditionele religieuze structuren. Nederlanders verkennen nieuwe spirituele horizonten, wat leidt tot een levendig landschap van geloof en overtuiging.

Ondanks een daling in het traditionele kerkbezoek, groeit de interesse in andere vormen van spirituele beleving. Mensen komen samen in meditatiegroepen, volgen online spirituele workshops of verbinden zich met de natuur om zingeving te vinden.

Deze verschuiving toont aan dat spiritualiteit, in welke vorm dan ook, essentieel blijft voor het welzijn van veel Nederlanders. Ze zoeken verbinding, richting en troost in zowel oude tradities als nieuwe spirituele stromingen.

Conclusie

Nederland ziet minder gelovigen, en kerken hebben een kleinere rol. Data tonen dat meer mensen zich niet verbonden voelen met een religie. Toch blijft geloof voor sommigen belangrijk, in diverse vormen.

Veranderingen in gelovigheid weerspiegelen bredere culturele verschuivingen. Mensen zoeken nieuwe manieren om spiritualiteit te beleven. Dit onderzoek nodigt uit tot verdere verkenning van persoonlijke overtuigingen.

Veelgestelde Vragen

1. Wat zegt de sociale en culturele planbureau over religie in Nederland?

Het Sociaal en Cultureel Planbureau analyseert data en trends over hoe religiositeit zich ontwikkelt in Nederland, met aandacht voor verschillende geloofsgemeenschappen.

2. Hoe heeft de geschiedenis van religie in Nederland de huidige staat van gelovigheid beïnvloed?

Historische gebeurtenissen zoals de herstel van de bisschoppelijke hiërarchie, de afscheiding van 1834, en de invloed van protestantisme hebben diepe sporen achtergelaten in de mate van gelovigheid in Nederland.

3. Wat is het effect van wetgeving zoals het boerkaverbod en de wet openbare manifestaties op religieuze praktijken?

Deze wetten hebben discussies opgeroepen over lichamelijke integriteit, vrijheid van religie en de grenzen van religieuze uitingen in het openbaar.

4. Hoe wordt religieuze diversiteit weerspiegeld in het onderwijs en burgerschapsonderwijs in Nederland?

Het onderwijs in Nederland, inclusief burgerschapsonderwijs, weerspiegelt de religieuze diversiteit door aandacht te besteden aan verschillende wereldbeelden, inclusief verlichtingsideeën en de principes van de algemene verordening gegevensbescherming.

5. Hoe beïnvloedt de moderne maatschappelijke ontwikkelingen zoals het homohuwelijk en abortuswetgeving de religieuze gemeenschappen?

De acceptatie van het homohuwelijk en de wet afbreking zwangerschap hebben geleid tot diverse reacties binnen religieuze gemeenschappen, variërend van acceptatie tot weerstand, wat de dynamische relatie tussen maatschappij en religie toont.

6. Wat is de rol van geluid zoals klokgelui en azan in het publieke debat over religie in Nederland?

Geluiden zoals klokgelui en azan spelen een belangrijke rol in het publieke debat over religieuze vrijheid en tolerantie, waarbij ze vragen oproepen over hoe openbare ruimte gedeeld wordt tussen verschillende geloofstradities.

Picture of Anouk van Gangelen

Anouk van Gangelen

Anouk van Gangelen (1992) is een empathisch lifecoach bij Vortex Flow, met veel passie voor spiritualiteit, persoonlijke en emotionele ontwikkeling. Ze is de partner van Martijn en een liefhebbende moeder van Tess en Luka. Haar expertise omvat persoonlijke ontwikkeling, het weer in lijn komen met de gevoelswereld en helpen creëren van meer Flow. Volg Anouk ook op LinkedIn, Facebook en Instagram. Voor vragen of suggesties, mail anouk@vortexflow.nl of bel 06-22965778 tijdens kantooruren.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *